Koçluk desteğinin öğretmenlerin işlevsel iletişim öğretimini uygulama becerileri ile otizm spektrum bozukluğu olan çocukların iletişim becerilerine ve problem davranışlarına etkisi

Abstract

Araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin gereksinimlerine dayalı olarak ADDIE modeli temel alınarak geliştirilen ve öğretmen eğitimi ile koçluk içeren mesleki gelişim programının, öğretmenlerin problem davranışların işlevlerini belirleme ve işlevsel iletişim öğretimini uygulama becerileri (İİÖ) ile İİÖ'nün otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların işlevsel iletişim ve problem davranışlarına olan etkisinin değerlendirilmesidir. Ayrıca, bu araştırmada, tasarlanan ve etkililiği test edilen mesleki gelişim programına ilişkin öğretmen görüşleri de incelenmiştir. Araştırma, dört özel eğitim öğretmeni ve bu öğretmenlerin çalıştığı yaşları 3-8 arasında değişen OSB olan dört çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, tek-denekli deneysel araştırma desenlerinden katılımcı çiftler arası çoklu başlama düzeyi deseni kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, öğretmen gereksinimlerine dayalı olarak ve program geliştirme ilkeleri temel alınarak tasarlanan mesleki gelişim programının öğretmen katılımcıların problem davranışların işlevlerini belirlemeleri, İİÖ'yü uygulama becerilerini edinmeleri ve edindikleri İİÖ'yü uygulama becerilerini korumalarında etkili olduğunu göstermektedir. Bulgular, öğretmenler tarafından uygulanan İİÖ'nün OSB olan çocuk katılımcılara işlevsel iletişim davranışlarını öğretmede ve çocuk katılımcıların problem davranışlarını azaltmada, ayrıca çocukların edindikleri işlevsel iletişim davranışlarını ve problem davranış sergileme düzeylerini koruyup farklı kişilere genellemelerinde etkili olduğunu göstermektedir. Sosyal geçerlik bulguları ise öğretmenlerin koçluk desteğini ve İİÖ'yü kabul edilir bulduklarını göstermektedir.