Doğal zeolitlerde azot adsorpsiyonu

Abstract

Gaz adsorpsiyonu, gözenekli malzemelerin karakterizasyonu için önemli bir metottur. Gözenekli katıların belirlenmesinde genel olarak azot adsorpsiyonu kullanılır. Doğal ve modifiye edilmiş doğal zeolitlerin, çeşitli gazları adsorplayabilmesi yapılarında bulunan kanallardan kaynaklanmaktadır. Farklı kanal boyutundaki zeolitler, moleküler elek gibi davranarak çeşitli gazları seçici olarak adsorplar. Bu özellikleri sayesinde zeolitler, endüstriyel gaz ayırma gibi işlemlerde kullanılır. Bu çalışmada Manisa-Gördes doğal zeolitinin azot adsorpsiyon karakteristikleri incelenmiştir. Manisa-Gördes yöresinden alınan doğal zeolitin modifiye formları, üç farklı normalitede (0,1, 0,5 ve 1 N) Ca2+, Mg2+, Li+, K+ ve Na+ tuz çözeltileri kullanılarak ısıtmalı yığın yöntemiyle hazırlanmıştır. Bu formlardan 1 N K+ en büyük yoğunluğa, 0,1 N Li+ ise en az yoğunluğa sahiptir. En büyük BET özgül yüzeyalanına 0,1 N K+, en küçük yüzeyalanına ise 0,5 N Mg2+ formu sahiptir. Gözenek çapları incelendiğinde 0,1 N Li+ en büyük, IN Na+ en küçük ortalama gözenek çapına sahiptir. Doğal zeolit kaynaklarının kullanım düzeyini ve pazar payını arttırmak amacı ile, zeolit karakterizasyon çalışmalarına ağırlık verilmesi, uygulamaya yönelik araştırmaların iyi tanımlanmış zeolit malzemeler kullanılarak yapılması ve pazar geliştirme çalışmalarının kullanılan zeolitin malzeme değerinin düşük olduğu alanlarda yoğunlaştırılması önerilmektedir.