Centaurea l. cinsi phalolepis (cass.) dc. seksiyonunun taksonomik ve ekolojik özellikleri

Abstract

Bu çalışmada, Centaurea L. cinsi Phalolepis (Cass.) DC. seksiyonuna ait türlerin (Centaurea cadmea Boiss., C. aphrodisea Boiss., C. amaena Boiss. & Bal., C. lycia Boiss., C. luschaniana Heimerl, C. wagenitzii Hub.-Mor., C. tossiensis Freyn & Sint., C. hieropolitana Boiss., C. antalyense A. Duran & H. Duman) biyolojik, taksonomik ve ekolojik özellikleri araştırılmıştır. Bu çalışma kapsamında türlere ait örnekler toplanarak morfolojik yapıları belirlenmiş, ayrıntılı şekilleri çizilmiş ve kromozom sayıları belirlenmiştir. Ekolojik çalışmalar kapsamında iklim analizleri yapılarak, ana kaya ve toprak özellikleri incelenerek, türlere ait populasyonların yapısal özellikleri tespit edilmiştir. Toprak özellikleri ile morfolojik karakterler arasındaki ilişki istatistiksel yöntemlerle analiz edilerek bitki-toprak ilişkileri ortaya konmuştur. Fitokimyasal bakımdan türlerin uçucu yağları mikrodistilasyon metoduyla elde edilmiş ve yağların ana bileşenleri ortaya konmuştur. Yapılan incelemeler sonunda, morfolojik olarak türlerin şu ana kadar bilinen deskripsiyonlarından farklı özelliklere sahip oldukları belirlenmiştir. Ayırım analizine göre, türler birbirlerinden morfolojik olarak anlamlı bir şekilde ayrılmışlardır. Türlerin temel kromozom sayıları (x=9), C. hieropolitana (x=8) dışında birbirleriyle uyum göstermiştir. Morfolojik karakterlerin birbirleriyle, bitki organlarındaki beslenme elementleriyle ve toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleriyle anlamlı ilişkiler içinde oldukları belirlenmiştir. Uçucu yağ ana bileşenlerinin büyük oranda yağ asitlerinden oluştuğu, bunun yanında fenol, s.eskiterpen ve alkan türevlerinin de bazı türlerde ana madde olarak bulunduğu gözlenmiştir. Yapılan ayırımın (diskriminant) analizine göre, türler birbirlerinden anlamlı bir şekilde ayrılmışlardır.