İletişim sistemi olarak örgüt kültürü ve metaforlarla analizi : (Talya Otelinde bir uygulama)

Abstract

Araştırma, örgütsel yaşamda metaforların önemli bir yeri olmasına rağmen, Türkiye'de otel örgütlerinin metaforlarla hiç araştırılmamış olması ve metaforlarının örgüt deneyimini paylaşmanın önemli bir göstergesi olması, otel örgütlerinde iletişim bakışlı bir örgüt kültürü araştırmasında, araştırmacıyı örgüt kültürünü, metaforlarla derinlemesine bir analize ve metaforların bu analiz için etkin birer araç olup olmadıklarının araştırmasına yöneltmiştir. Bu amaçla, örgütsel kültür faktörlerini yansıtan ve örgütsel yapıyı, aidiyeti, güç mesafesini, iletişimi ve ödüllendirme değişkenlerini ölçen 36 tane drekt ifade, 60 metafor ile karşılaştırılmıştır. Araştırma, Antalya'nın yerleşik ve yöre turizmiyle özdeşleşmiş 22 yıllık oteli olan Talya Otelindeki personel ile sınırlandırılmıştır. Metaforlarla örgüt kültürü analizi, betimsel bir çalışmadır. Bu araştırmada veri aracı olarak, özel geliştirilmiş anket formu kullanılmıştır. Anket ile toplanan sayısal verilarin çözümünde, frekans dağılımları, çapraz tablolar, yüzdeler ve t testi analizi kullanılmıştır. İstatistiki değerlendirmenin ilk bölümünde, metaforlar ile bu metaforların ifade ettiği anlamları taşıyan drekt ifadeler arasında çapraz analizler yapılarak, sonuçları ayrı ayrı tablolaştırılmıştır. (araştırma için kabul edilen sınır % 41 ve üzerindeki oranlardır) Analizin ikinci aşamasında ise, metaforik analiz bulgularının sonuçlarına göre, metaforların kullanılmasının cinsiyet Ê pozisyon ve hizmet süresi karşılaştırmasında, değişkenlerin seçenekleri arasında oran farklılıkları t değeri açısından hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre ; ankette kültür değişkenlerinin drekt ifadelere karşılık gelebileceği düşünülen toplam 60 metafor yer almıştır. Bunlardan, drekt ifadelerle uygunluk derecesi yüksek olan 20 metafor, istatistiki analize imkan vermiştir. Özellikle, bu metaforlardan 15 tanesi (oranları % 60'ın üzerinde), örgütsel kültürü güçlü bir şekilde anlatmaktadır. Talya Otel'de, değişkenler arasında farklı metafor kullanımlarına rastlanmış olunsada, tüm örgüt elemanları cinsiyete, hizmet süresine ve pozisyona bağlı olarak ortak metaforları kullanma eğilimleri güçlü bulunmuştur. Tüm değişkenlerin seçenekleri arasında ortak kullanılan metaforlar, olumlu metaforlardır. Olumlu metaforların daha çok kullanılması, örgütün kurumsallaşma sürecini tamamlaması ile açıklanabilir.