XVI. yüzyılda Göynük ve Yenice-i Taraklı kazaları

Abstract

XVI. yy'da Hüdavendigar Sancağı içersinde yeralan Göynük ve Yenice-i Taraklı kazaları Osmanlıların ilk fethettiği yerler arasın- dadır. Osmanlı gaza politikasına güzel bir örnek oluşturan Göynük ve Yenice-i Taraklı, fetihten sonra kısa sürede Türkleşmiş ve İslamlaş- mıştır. Her iki kazanın da ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanıyordu. Bunun yanısıra küçük el sanatları ve ticaret de ekonomiye renk katıyor ; eski Bağdat yolunun bölgeden geçmesi ticari yaşamı canlandırıyordu. Bu amaçla yörede han ve kervansaraylar yapılmıştır. Hatta bunların bir kısmı vakıf kanalıyla kurulmuştur. Bölge vakıf yönünden zengin bir görünüme sahipti. Fetihten hemen sonra oluşturulmaya başlanan vakıflar bir yandan boş ve tenha yerlerin iskanına öncülük ediyor, bir yandan da bölgenin İslamlaşması- na hizmet ediyordu. Ayrıca beledi ve sosyal hizmetlerde vakıflar aracılığıyla verilmiş oluyordu. Göynük ve Yenice-i Taraklı kazalarında toprakların büyük bir kısmı miri arazi statüsündeydi. Miri arazi dışında kalan yerler vakıf ve mülk arazilerdi. Zaim ve sipahi timari olarak işletilen miri ara- ziden elde edilen gelir, vakıf ve mülk araziden elde edilen gelire oranla oldukça fazlaydı. XVI. yy'da Göynük ve Yenice-i Taraklı kazaları yetiştirilen ürünlerin çeşitliliği, dokumacılık, tahta kaşık ve tarak imalatı, torba ve deri eyer işçiliği ve Bağdat yolu üzerinde bulunmasının ticari avantajlarından yararlanmasıyla refah düzeyi ileri bir tablo çizmektedir.