Endüstriyel karakteristiklerin örgüt kültürü üzerindeki etkisi

Abstract

Antropoloji'den ödünc alınan bir kavram olan kültür, örgütsel çalışmalarda gittikçe artan bir oranda kullanılmaya başlamıştır. Her ne kadar kültür, tanımlanması üzerinde yaygın bir uyuşmanın olmadığı bir kavram olsa da ; karşılaştırmalı yönetim çalışmaları içerisinde, uluslar arasındaki iş-ilişkili davranışları ve örgütsel uygulamalardaki farklılıkları açıklamak için kullanılmıştır. ''Kültür' kelimesi, öğrenmek için elverişli olanaklara sahip olan ve temel varsayımları etrafında bizzat kendisinin ve çevresinin görünümünü dengede tutabilen her boyuttaki sosyal birime uygulanabilir. En geniş seviyede, batı ve doğu kültürleri olarak ifade edilen uygarlıklara sahip bulunmaktayız. Bir alt seviyede, Türk kültürü, Amerikan kültürü veya Japon kültürü olarak konuştuğumuz yeterli derecede etnik ortaklığımızın olduğu ülkelere sahibiz. Ancak aynı zamanda, bir ülke içerisinde farklı kültürleri nitelendiren çeşitli etnik gruplara sahip olduğumuzu da kabul etmeliyiz. Hatta çok daha özel bir seviye, aynı meslekten olan kişilerin oluşturduğu topluluklardır. Eğer böylesi gruplar, paylaşılmış bir geçmişe sahip istikrarlı birimler olarak tanımlanabilirlerse ; bu birimlerin, kendilerine ait kültürler geliştirdikleri düşünülebilir. Sonuç olarak birçok araştırmanın odak noktası olan, örgütlerin analizi seviyesine gelmekteyiz. Her örgüt içerisinde, gruplar olarak ifade edilebilen alt birimler bulunmaktadır. Böylesi gruplar, yukarıda ifade edilen nitelikleri taşıyorlarsa ; bir örgütün kültürünü geliştirebilirler. Son onbeş yıl içinde, örgüt kültürü konusu üzerinde geniş bir literatür oluşturulmuştur. Bu literatürün çoğu, sadece örgütsel bir bakış açısından kültürün karakteristiklerini ve etkilerini incelemiştir. Daha az sayıda teorik ve deneysel araştırma, örgüt kültürü üzerinde endüstri karakteristiklerinin etkilerine odaklanmıştır. Bazı araştırmacılar, örgüt kültürünün şirketlerin faaliyette bulundukları endüstrinin karakteristikleri tarafından güçlü bir şekilde etkilendiğini öne sürmüşlerdir. Bu nedenle bir endüstri içindeki şirketler, varlıklarını devam ettirebilmek için ihtiyaç duydukları belirli kültürel öğeleri paylaşmaktadırlar. Endüstri-bağlantılı kültürel niteliklerin yaratılması potansiyeline sahip olan üç temel endüstriyel değişken vardır. Bunlar, rekabetçi çevre, müşteri ihtiyaçları ve toplumsal beklentilerdir.