Bilgisayar destekli etkinlik çizelgeleriyle sunulan öğretimin otizm spektrum bozkuluğu gösteren çocukların çizelge izleme ve rol oyun becerilerini öğrenmedeki etkileri

Abstract

Araştırmada, bilgisayarda videolarla genişletilmiş etkinlik çizelgeleriyle sunulan öğretim sürecinin otistik özellikler gösteren çocukların çizelge izleme ve rol oyun becerilerinin edinimi, kalıcılığı ve genellemesi üzerindeki etkililiği incelenmiştir. Ayrıca, araştırmaya katılan deneklerin anne-babalarının ve alanda çalışan özel eğitim öğretmenlerinin bilgisayarda videolarla genişletilmiş etkinlik çizelgeleriyle sunulan öğretim sürecine ilişkin görüşlerine dayalı olarak çalışmanın sosyal geçerliği belirlenmiştir. Araştırma, otistik özellikler gösteren 5-7 yaşları arasında üçü erkek biri kız toplam dört denek ile yürütülmüştür. Çalışmada, tek denekli araştırma modellerinden denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın etkililik bulguları bilgisayarda videolarla genişletilmiş etkinlik çizelgeleriyle sunulan öğretim sürecinin araştırmaya katılan dört deneğin çizelge izleme becerisinin yanı sıra çay saati, kuaförlük ve trencilik olmak üzere üç rol oyun becerisinin öğretiminde etkili olduğunu göstermektedir. Araştırmada deneklerin öğretim oturumlarının sona ermesinin ardından bir, iki ve dört hafta sonra becerilerin kalıcılığını korudukları, öğrendikleri becerileri farklı ortam ve araç-gerece genelleyebildikleri görülmüştür. Bununla birlikte, deneklerin edindikleri bilgisayarda sunulan etkinlik çizelgelerini izleme becerisini klasör olarak sunulan etkinlik çizelgesine genelleyebildikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sosyal geçerlik bulguları, deneklerin anne-babalarının ve alanda çalışan özel eğitim öğretmenlerinin çalışma kapsamında sunulan öğretim sürecine ilişkin olumlu görüşler ifade ettiklerini göstermiştir. Bulgular ışığında konu tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.