Uluslararası sendikal örgütlerin ulusal sendikalara etkisi : Türkiye'de taşımacılık işkolu örneği

Abstract

Farklı disiplinler çerçevesinde çeşitli şekillerde açıklanan küreselleşme, etkileri göz önüne alındığında üzerinde net olarak tanımı yapılamamış bir kavramdır. Ekonomik alanda sermayenin yayılmacılığını içeren küreselleşme süreci, altyapı-üstyapı ilişkisi çerçevesinde sosyal, kültürel, siyasal alanların restorasyonuyla tamamlanmaktadır. Küreselleşmenin emeğe yansımaları ise özü itibariyle güvencesiz istihdamın yaygınlaşması ve sendikal örgütlenmeye yönelik saldırılar biçiminde görülmektedir. Neoliberal iktisat anlayışıyla şekillenen yeni dünya düzeninde, işçi sınıfının tepkisel olarak küresel sendikal örgütler çatısı altında birleşme gereksinimi birçok çalışmada dile getirilmektedir. Uluslararası sendikacılığa ilişkin Marksist ve yeni enternasyonalist söylem doğrultusundaki emeğin küreselleşmesi düşüncesinin dışında, sendikal emperyalizm veya işçi aristokrasisi gibi farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Kurulan uluslararası örgütler; hükümetlerle, uluslararası kuruluşlarla ve küresel sermayeyle ilişkilerine ve gösterdiği faaliyetlere göre bu yaklaşımlar çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu çalışmada uluslararası sendikal örgütlerin tarihçelerinden, varlığını sürdüren örgütlerin faaliyetlerine dek literatür taramasına dayalı olarak açıklamalarda bulunulmaktadır. Küreselleşme sürecinde önemi artan çokuluslu şirketlerde Küresel Sendika Federasyonları’nın küresel çerçeve sözleşme ve küresel endüstriyel eylem gibi faaliyetlerle ulusal sendikaların örgütlenmesine yönelik etkileri üzerinde durulmaktadır. Uluslararası sendikal örgütlerin ulusal sendikalara etkisi ve karşılıklı ilişkilerin değerlendirilmesi ampirik araştırmaya dayanmaktadır. Araştırmada küreselleşme sürecinde stratejik öneme sahip olan taşımacılık işkolunda Türkiye’de faaliyet gösteren sendikalar ile Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu ve Avrupa Taşımacılık İşçileri Federasyonu arasındaki ilişkiler ele alınmaktadır.