Türkiye'de ulusal tasarrufun yönlendirilmesinde menkul kıymetler piyasasının rolü

Abstract

İnsanlığın daha yüksek bir yaşam düzeyini elde etme çabasında net yatırımların sürekliliği ve tasarruflar büyük önem taşır. Türkiye'de kamu tasarrufları yetersiz, gönüllü tasarruflarda istenilen düzeye çıkarılamamıştır. Özellikle 1980 sonrasında, tasarrufların arttırılması ve daha etkin değerlendirilebilmesi için bir dizi mali sektör reformu başlatılmış ve bir finansal serbestleşme sürecine girilmiştir. Tüm yeniliklerin mali sistemi en çok ilgilendiren ve etkileyen yönü, sistemde ilk defa döviz ve sermaye hareketlerine serbestleşme sağlanması olmuştur. Ancak Türkiye'de süre gelen ekonomik ve siyasi istikrarsızlık, ulusal tasarrufu olumsuz yönde etkilemektedir. Bireysel tasarruflar, enflasyona karşı değerini koruyabilmek ve reel getiri sağlayabilmek için ; arsa, konut, altın, döviz vb. servet şeklinde talebin yükselmesine ve ekonomiye yararı olmayan tasarruf şekline dönüşmesine sebep olmaktadır. Ulusal tasarrufun, ekonomiye yararlı araçlara kaydırılması, yatırımların ivme kazanması ve ekonomik gelişmenin sağlanması açısından önemlidir. Bu çalışmada ; Türkiye'de mali piyasalarda en büyük payı kamu kesiminin aldığı görülmektedir. Bu eğilim zaman içinde hiç azalmamıştır. Kamu kesiminin aldığı görülmektedir. Bu eğilim zaman içinde hiç azalmamıştır. Kamu kesiminin borçlanma gereği arttıkça bu durum devam etmektedir. Hazine bonusu ve devlet tahvili ihracı ile mali kesime hakim olmakta ve oluşan fonların büyük bir kısmını toplamaktadır. Tasarrufların, diğer yatırım ensturumanlarına yönelmesinde en büyük rolu, tahvil piyasasında oluşan faiz oranları belirlemektedir.