Üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarını açıklamaya yönelik model sınaması : utangaçlık, benlik saygısı, yalnızlık ve algılanan sosyal desteğin etkileri

Abstract

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşları ile utangaçlık, benlik saygısı, yalnızlık ve sosyal destek algıları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma Anadolu Üniversitesi’nin çeşitli fakültelerinde öğrenim gören 454’ü kadın (%55.3), 367’si erkek (%44.7) olmak üzere toplam 821 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ölçme aracı olarak Pozitif-Negatif Duygu Durum Ölçeği, Yaşam Doyum Ölçeği, Utangaçlık Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın analizleri yapısal eşitlik modeliyle gerçekleştirilmiştir. Yapısal eşitlik modellerindeki dolaylı etkilerin anlamlığını test etmek amacıyla bootstrapping analizi de yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre benlik saygısı ve algılanan sosyal desteğin üniversite öğrencilerinin utangaçlıkları ile öznel iyi oluşları arasında tam aracılık yaptıkları belirlenen modelin (Model 4) en iyi yapısal eşitlik modeli olduğu belirlenmiştir. Bu modelde ayrıca benlik saygısı ve algılanan sosyal desteğin üniversite öğrencilerinin yalnızlıkları ile öznel iyi oluşları arasında da tam aracılık yaptıkları saptanmıştır. Benlik saygısının utangaçlık, yalnızlık ve algılanan sosyal desteğin aracılığı ile öznel iyi oluşu etkilemesine yönelik geliştirilen en tercih edilebilir modelde (Model 7) ise algılanan sosyal destek ve yalnızlığın üniversite öğrencilerinin benlik saygısı ile öznel iyi oluşları arasında kısmi aracılık yaptıkları belirlenmiştir. Bootstrapping analizi sonuçlarında ise dolaylı etkilerin anlamlı olduğu bulunmuştur. Araştırmanın bulguları ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.