Günlük yaşam kuramları ve tasarım ilişkisinin incelenmesi : kuramsal sistematik bir yaklaşım

Abstract

Günlük yaşam; bireylerin her an içinde var olduğu, üreterek, tüketerek ve hatta kimi zaman hiçbir şey yapmayarak, onunla hemhal olduğu, bilhassa bu yüzden çoğunlukla gözden kaçırdığı bir alandır. Günlük yaşam; özne ve nesneye bağlı ilişki biçimlerini ve bu doğrultuda günlük eylemleri içinde barındırdığı gibi tasarıma da zemin oluşturmaktadır. Bu alana nesnelerle kurulan ilişkiler, nesnelere yüklenen anlamlar ve onları kullanma biçimleri ile dahil olan tasarım pratiği, günlük yaşam ile devamlı bir etkileşim halindedir. Bu çalışmada, günlük yaşam kavramı ve sosyolojisine genel bir bakış ile bu konuda öne çıkan bazı yaklaşım ve perspektifler sistemli olarak incelenmiş, sosyolojinin referans çerçevesi dahilinde, bu hem açık hem de muğlak görünen konu, yaşamlarımıza eşlik eden nesneler bağlamında tasarım pratiğiyle ilişkilendirilmiştir. Tasarım ve günlük yaşam kuramları arasındaki ilişkinin analiz edilmesi, bu ilişki içerisinde var olan örüntülerin keşfedilmesi hedeflenmiştir. Tasarım ve günlük yaşam kuramları arakesitinde karşılaşılan güç ilişkileri, yeniden üretim gibi kavramlar ışığında günlük yaşam ve tasarım ilişkisine dair potansiyeller araştırılmıştır. Yoğun bir literatür taraması ile günlük yaşam yaklaşımları incelenmiş, bu bilgiler ışığında tasarım ile ilişkisi farklı bağlamlarda sorgulanmıştır. Çalışma vasıtasıyla, disiplinler arası düşüncenin teşvik edilmesi, günlük yaşamın tasarım alanı için önemine dikkat çekilmesi ve burada analiz edilen ilişkiler çerçevesinde, tasarım alanında yapılabilecek çalışmalara temel sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma sonunda elde edilen bulgular değerlendirilerek, güncel ve geleceğe yönelik bir bakış ile tartışılmıştır.