Havayolu işletmelerinde özelleştirme ve Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı'nda özelleştirme uygulamaları

Abstract

Türkiye Cumhuriyeti'nde devlet işletmeciliği, Osmanlı döneminden miras kalan bazı kamu teşebbüslerinin faaliyetlerine devam etmesiyle başlamıştır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında hızlı bir sanayileşme için özel sektörün gerekli sermaye birikimine sahip olmaması dolayısıyla kamu işletmeciliğine ağırlık verilmiştir. Ancak bu teşebbüslerin ekonomideki payları hızla büyümüş ve zamanla KİT'ler ekonomiye yük olur hale gelmiştir. Kamu İktisadi Teşebbüsleri hemen her ülkede olduğu gibi Türkiye'de de kuruldukları günden itibaren çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Zaman zaman yapılan hukuki düzenlemelere, kalkınma planları ve yıllık programlarla getirilen bir çok tedbire rağmen, sorunların tamamen ortadan kalktığını veya azaldığını söyleyebilmek imkansızdır. Öte yandan, KİT'lerin sorunlarını temelde çözmenin en etkili yollarından birisi de özelleştirmedir. Benzer sorunlar havacılık sektörünü de önemli derecede etkilemektedir. 1980'lerin başından itibaren dünya ekonomisinde yaşanan sorunlar ve her geçen gün ağırlaşan ekonomik koşullar, havayolu şirketlerinin büyük oranda zarar etmelerine neden olmuştur. Finansal konularda yaşanan sıkıntıların, devletleri yeni arayışlara yöneltmesiyle özelleştirme kavramı havacılık sektöründe de son yıllarda önem kazanmaya başlamıştır. Türkiye'de de benzer sorunlar yaşayan KİT'lerden biri olarak Türk Hava Yolları'nın özelleştirilmesi de 1990'larda gündeme gelmiştir. 1990 yılından beri özelleştirme kapsamında bulunan Türk Hava Yolları'nın özelleştirilmesi çalışmalarına 2000 yılında hız verilmiştir.