Havacılıkta emniyet yönetiminin başarısı bağlamında üst düzey yönetim desteğinin kavramsallaştırılması

Abstract

Havacılık örgütlerinde emniyet performansının istenilen seviyelerde tutulması hem bir zorunluluk hem de bir gerekliliktir. Zira emniyetsizlik son derece yüksek maliyetler getirmektedir. Emniyet yönetimin başarısını etkileyen faktörlerden birisi de üst düzey yönetim desteği olarak gösterilmektedir. Bu çalışma havacılık örgütlerinde üst düzey yönetimin emniyet yönetimine olan desteğini, muhtemel bileşenlerini tespit ederek, kavramsallaştırmayı hedeflemektedir. Çalışmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Nitel veriler amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen havacılık örgütlerinin Emniyet Yönetim Sistemi, Kalite Güvence Yönetimi ve Mevzuata Uyumluluk İzleme birimlerinde görev alan 21 adet yönetici ve uzman ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Nitel verilerin analizinde çok yönlü ve ilişkisel yönlerini ortaya çıkarabilmek için bütüncül bir yaklaşıma sahip olan tümevarımsal içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Üst düzey yönetim desteğinin bileşenleri Etkili Bir Emniyet Liderliği Sergilemek, Emniyete İlişkin Varılacak Yerleri Belirlemek ve Planları Yapmak, Yeterli Kaynağı Ayırmak, Emniyet Performansını Ölçmek ve Kontrol Etmek, Olumlu Emniyet Kültürünü Güçlendirmek, Paydaşlarla Eşgüdüm İçinde Olmak şeklinde ortaya çıkmıştır. Emniyet yönetiminin kapsamlı bir yapıya sahip olması sebebiyle tema ve kategoriler aynı zamanda birbirleri ile kimi zaman zorunlu kimi zaman ise destekleyici bir ilişki içerisinde bulunmaktadır. Bu yüzden bir tema altında yer alan kategori kimi zaman başka bir temanın varlığına ihtiyaç duyabilmekte olduğundan dolayı üst düzey yönetim desteğini bütün olarak ele almak gerekmektedir. Katılımcılardan elde edilen verilere göre bu desteklerden en önemlileri ise sırasıyla etkili bir emniyet liderliği sergilemek, olumlu emniyet kültürünü güçlendirmek ve yeterli kaynağı ayırmak olarak belirlenmiştir.