Aromaterapide kullanılan bazı sabit yağların kimyasal analizi ve antitirozinaz aktivitelerinin değerlendirilmesi

Abstract

Aromaterapi; kullanımı milattan önceye dayanan, bitkilerden elde edilen uçucu ve sabit yağların kullanıldığı tedavi yöntemidir. Topikal tedavide kullanılan uçucu yağlar, bir sabit yağ içinde çözündürülerek tahriş riski azaltılmaya çalışılır. Sabit yağın içinde bulunan biyoaktif komponentler, uçucu yağın etkisine sinerjistik katkı sunmaktadır. İnsan vücuduna rengini veren melanin pigmentinin birikmesi ile meydana gelen hiperpigmentasyon bozuklukları hem sağlık hem de güzellik açısından istenmeyen görüntüye yol açmaktadır. Soğuk sıkımla elde edilen sabit yağların kimyasal içeriğinde bulunan fenolik yapılı bileşiklerin, antioksidan ve antitirozinaz etkileri olduğu ve hiperpigmentasyon tedavisinde umut vadeden potansiyele sahip oldukları bildirilmiştir. Bu amaçla aromaterapide kullanılan soğuk sıkım sabit yağların antioksidan aktiviteleri, antitirozinaz aktiviteleri, total fenolik fraksiyonları ve yağ asidi kompozisyonları araştırılmıştır. Nigella sativa (Çörek otu), Pistachia terebinthus (menengiç) ve Punica granatum (nar) tohum yağlarından elde edilen fraksiyonlarda çeşitli dozlarda etki gözlenmiştir. Çörek otu tohum yağından elde edilen fenolik fraksiyonunun DPPH• süpürücü etkisi 17.5 µg/mL (IC50) dozda görülürken, tirozinaz inhibisyon etkisinin de 1.25 mg/mL dozda %80 olduğu belirlenmiştir. Çörek otu tohum yağının gallik asite eş değer total fenolik madde miktarı 178.61 mgGAE/g olarak tespit edilmiştir.