Türkiye'de 1980 sonrası devlet iç borçlanması ve makro ekonomik etkilerinin analizi

Abstract

Özellikle 1980 sonrasında ekonomi üzerindeki ağırlığını duyuran kamu iç borçlanmasının temel nedeni bütçe açıklarının hızla artmasıdır. İç borçlanmalar yüksek faiz oranlarından yapıldığı için, bu da bütçeye ağır bir yük getirerek açığın büyümesine neden olmuştur. Buna bağlı olarak borç anapara ve faiz ödemelerinin kamu harcamaları içindeki payı artarken, borçların vadesi kısalmaktadır. kamu finansman açığındaki büyük pay KİT açıklarından konsolide bütçe açıklarına kaymıştır. Devlet iç borçlanma senetlerine uygulanan faiz oranları, para piyasası faiz oranları için önemli bir gösterge oluşturmaktadır. Kamu otoritesinin iç borçlanmada bankaların kaynaklarını artan ölçüde kullanması, bankacılık kesiminden özel kesime yönelen kredi hacminin de daralması sonucunu doğruyor. Bu durum finansman maliyet- lerini yükselterek özel kesimin yatırım eğilimini yavaşlatmaktadır. İç borçlanmanın artışı para arzı, fiyatlar genel seviyesi, gelir dağılımı, tüketim ve yatırım harcamalarını etkileyerek ekono- minin genel dengesini bozmaktadır. Kamu borçlanmasının parasal genişleme nedeniyle enflasyonu hızlandırması, zorunlu tasarruf yaratarak kamu dışı kesimlerin fazlalarını kendisine aktarıyor.