Enflasyonist finansman politikaları ve Türkiye'de enflasyon ve senyoraj ilişkisi

Abstract

Birçok gelişmekte olan ülkelerde görülen enflasyonun sebepleri içinde, kamu açıkları önemli bir yer tutar. İç ve dış borçlanma olanaklarının sınırlı olması, hükümetin mali dengesizlik durumunda, Merkez Bankasına güvenmesi, bu ülkelerin önemli özellikleridir. Böylece mali açığın para yaratılarak finansmanı, para yaratma ve enflasyon üzerinde büyük baskı meydana getirir. Bu çalışmada, enflasyonist finansman politikaları ve enflasyon ile senyoraj arasındaki ilişki incelenecektir. Senyoraj ve enflasyon arasında normalde pozitif bir ilişki vardır. Genellikle enflasyon yükselirken, senyoraj geliri de artar. Ekonomik literatür, enflasyon ve senyoraj arasındaki ilişkinin analizinde, temelde iki farklı senyoraj kavramı kullanır. Bunlar; “parasal senyoraj” ve “fırsat maliyetli senyoraj”dır. Fırsat maliyeti yaklaşımına göre senyoraj, elde tutulan paranın fırsat maliyeti olarak tanımlanırken, parasal senyoraj parasal tabanda artış anlamındadır.