Türkiye'de bilgiye dayalı iktisadi büyümeye geçiş

Abstract

Bu tez bilgiye dayalı ekonominin temel özelliklerini irdelemeyi ve Türkiye için bilgiye dayalı bir büyüme stratejisi önermeyi amaçlamaktadır. Birinci bölümde, ilk olarak, iktisadi düşüncede teknolojik değişme ve yeniliğin yeri incelenmiş, bilahare, bu kavramların mikro ve makro ekonomik temelleri güncel iktisadi teoriler ışığında analiz edilmiştir. Bu meyanda, teknolojik değişme ile iktisadi büyüme arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için başlıca büyüme modellerine değinilmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'nin temel bilim, teknoloji ve yenilik (BTY) göstergeleri ağırlıklı olarak OECD ülkelerinden derlenen karşılaştırmalı verilerle analize tabi tutulmuştur. Sözkonusu karşılaştırmalı analizler, Türkiye'nin neredeyse tüm ilgili göstergeler bakımından gelişmiş bilgi ekonomilerinin çok gerisinde kaldığını ve bu ülkeleri yakalamak için iddialı bir kalkınma stratejisi geliştirmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bu bölümde ayrıca, ulusal yenilik sistemlerine ilişkin literatüre yer verilmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde Türkiye'nin BTY politikaları ve ulusal yenilik sisteminin kurumsal ve yasal çerçevesi irdelenmiştir. Bu analizler Türkiye'nin BTY politikalarının ve ulusal yenilik sisteminin temel eksikliklerini büyük ölçüde ortaya koymuştur. Bahsekonu teorik altyapı ve ampirik bulgular çerçevesinde, teknolojik değişme ve yenilik tarafından sürüklenen endojen büyümeye ulaşmak için bilgiye dayalı bir iktisadi büyüme stratejisi önerilmiştir. Türkiye'de bilgiye dayalı ekonomik büyümeye geçmek için toplum ve ilgili tüm paydaşlar tarafından benimsenmiş açık bir kalkınma gündemine ihtiyaç duyulduğu, çeşitli ekonomik politikalar arasında öncelikleri dengeleyen, yatay entegrasyonu ve dikey eşgüdüm sağlayan, yenilikçi faaliyetler alanında sektörel, bölgesel ve uluslararası işbirliğini kolaylaştıran ve değerlendirme ve öğrenme mekanizmaları içeren bir ulusal yenilik sistemine ulaşmak için kapsamlı kurumsal ve yasal reformlar yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.