Engellilerde sosyalleşme ve iletişim bağlamında ibadet alanlarının ulaşılabilirliği : Hacı Hasan Camii modeli örneği

Abstract

Bu araştırmanın genel amacı Türkiye’de genel nüfusun %12’sini oluşturan yaşlı ve engellilerin ibadet alanlarına ulaşmada, dini hayata katılmalarında, sosyalleşmelerinde, günlük yaşamda iletişim kurabilmelerinde ve hayatın içinde yer almalarında enbüyük sorun olan ulaşılabilirlik konusuna en çok kullanılan günlük mekanlardan cami üzerinden bir model önerisi sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda; Eskişehir Odunpazarı İlçesi tarihi Odunpazarı bölgesı içinde yer alan Hacı Hasan Camii seçilmiştir. Hacı Hasan Camii Selçuklular döneminde 13.yy’da mescit olarak inşa edilmiş, Matrakçı Nasuh’un kayıtlarında adı geçen 16 ibadet yerinden biridir. 19.yy’da camiye dönüştürülmüştür. Vakıflar Kütahya Bölge Müdürlüğüne bağlıdır. Eskişehir Anıtlar ve KültürVarlıkları Kurulunca anıt eser olarak tescil edilmiştir. Ülkemizde ulaşılabilirliğin sağlanması ile ilgili yasal mevzuat tamamlanmış fakat henüz beklenen gelişme ortaya çıkmamıştır. Avrupa ülkelerinde ibadet mekanlarının fiziksel standartlara uygunluğu zorunlu olmamasına rağmen bu konuda önemli gelişmeler sağlanmıştır. Yaşlı, engelli ve hastaların dini yaşantılarını kolaylaştıracak her türlü çalışmada en temel hakların başında gelmektedir. Ancak camilerin ulaşılabilirliği konusunda bilinen bir çalışma bulunamamıştır. Tarihi bir yapının yenileme projeleri çerçevesinde dokusunun bozulmadan ulaşılabilir hale getirilebilmesi, bu konuda ortaya atılan mazeretleri de geçersiz kılmaktadır. Model çalışması, bütün engel gruplarına hitap etmesi, dünyada bir ilk olması ve uygulama önerileriyle gelecekte yapılacak çalışmalara da yol gösterecektir.