Patara Hurmalık Hamamı antik yapı malzemelerinin mikroanaliz teknikleri ve spektroskopik yöntemlerle karakterizasyonu

Abstract

Arkeolojik buluntuların ve eski yapılarda kullanılan yapı malzemelerinin laboratuar analizleri, geçmiş dönemlerde yaşamış toplumların sahip oldukları malzeme bilgisini ve teknolojisini anlamak, mevcut yapılara zarar veren fiziksel etkenleri ortaya koymak ve restorasyon çalışmaları için gerekli malzeme altyapısını sağlamak açısından oldukça büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada, Patara antik kenti içerisinde yer alan Hurmalık Hamamı kalıntılarından alınan harç örneklerinin karakterizasyonu yapılmıştır. Karakterizasyon çalışmalarında, harç örneklerinin hammadde özelliklerinin, harçları oluşturan malzemelerin mineralojik ve morfolojik özelliklerinin, kullanılan bağlayıcıların hidroliklik ve agregaların puzolanik özelliklerinin ve olası organik katkı maddelerin varlığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Numuneler, uygun koşullar altında, çeşitli yöntem ve tekniklerle hedeflenen analizler için hazırlanmış ve laboratuar analizleri yapılmıştır. Harç örneklerinin analizlerinde, taramalı elektron mikroskobu (SEM), stereo mikroskop gibi çeşitli görüntüleme tekniklerinden, X ışınları spektrometre ve difraktometre tekniklerinden (EDX, XRD, XRF) ve diferansiyel termal analiz (DTA) ve termogravimetrik analiz (TGA) gibi termal analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda, yapılan tüm analiz sonuçları değerlendirilerek, söz konusu dönemin harç teknolojisi anlaşılmaya çalışılmıştır.