Meyan kökünün özütlenmesi ve saflaştırılması işlemleri

Abstract

Yurdumuzda yaygın olarak bulunan meyan bitkisi tıbbi, endüstiriyel ve ekonomik açıdan özel önem taşır. Bu çalışmada, bu bitkinin kök ve rizomlarının bazı ön işlemlerden sonra çeşitli yöntemlerle özütlenmesi ve sulu özütlerin kurutulması sırasında uygulanan bazı işletme parametrelerinin, kurutulmuş özüt verimlerine etkileri incelenmiş, ayrıca özütlerden saf halde ayrıştırılabilen etken maddenin (glisirrizinik asit) verimleri de tayin edilmiştir. Kesikli ve ayrıca çözücü açısından sürekli çalışan sistemler kullanılarak, laboratuvarda su ile yapılan özütlenme işlemlerinde sıcaklığın, katısıvı temas süresinin ve katı/sıvı oranlarının verimlerine etkileri araştırılmıştır. Çalışılan koşullarda katı özüt veriminin en fazla % 28ve en uygun sıcaklığın 90 c olduğu, glisirrizinik asit miktarının %9-10 arasında değiştiği, en yüksek verimlere perkolatör sistemlerinde erişildiği ve bu verimin dizideki perkolatör sayısına bağlı olmadığı, kesitli sistemlerde katı özüt veriminin sıvı /katı oranlaındaki artışa parelel olarak arttığı ve verimlerde en önemli artışın ilk iki saat içinde gerçekleşdiği gözlenmiş, Soxhlet sisteminde sağlanan verimlerin, çalışılan diğer sistemlerden daha farklı bir davranış gösterdiği anlaşılmıştır.