Açık ve uzaktan öğrenmede etkileşim aracı olarak Web 2.0 teknolojilerinin kullanımı : kurumsal bir sosyal ağ sitesinin özelliklerinin belirlenmesi

Abstract

Uzaktan Eğitim kavramı günümüzden yaklaşık 100 yıl önce öğrenenlerin evde eğitim görmelerini sağlamak fikriyle ortaya çıkmıştır. Hayat boyu öğrenme kapsamında, öğrenenlerin zamandan ve mekandan bağımsız bir şekilde bir çok medya ve ortam desteği ile öğrenmelerini sağlayan uzaktan eğitim zamanın ve teknolojinin gelişimi doğrultusunda farklı araç ve yöntemler kullanmıştır. Mektupla (yazışarak) öğrenme ile başlayan Açık ve Uzaktan Eğitim uygulamalarında, günümüzde web teknolojileri aktif olarak kullanılmaktadır. Senkron ve asenkron şekilde öğrenmeye olanak sağlayan web teknolojileri, öğrenenlerin kurumla, öğreticilerle, içerikle, diğer öğrenenlerle ve arayüzle etkileşim kurabilmesine olanak sağlamaktadır. Etkileşim unsurunun eğitimdeki önemi göz önüne alındığında birçok farklı yolla etkileşime olanak sağlayan web 2.0 ortamları zamanla eğitsel amaçlarla formal ya da informal olarak kullanılmaya başlanmıştır. Çalışmada amaç; Açık ve Uzaktan eğitimde, etkileşim sağlayacak bir ortam olarak tasarlanacak bir sosyal ağ sitesinin sahip olması gereken özellikleri saptamaktır. Bu özellikler saptanırken Moore’un Etkileşimsel Uzaklık Kuramı göz önüne alınacaktır. Öncelikle, var olan etkileşim durumunu tespit etmek için, ülkemizde milyonlarca öğrenene açık ve uzaktan öğretim imkanı sunan Anadolu Üniversitesi’nin öğrenenleri için var olan e-öğrenme eğitim ortam ve materyallerinin kullanım sıklıkları ve amaçları belirlenmiştir. Daha sonra öğrenenlerin, kurum haricinde kullandıkları web 2.0 ortamlarını ve kullanım amaçları ile sıklıklarını tespit edilmiştir. Böylece kurum tarafından sağlanan ortamlardaki etkileşim ve öğrenenlerin kurum dışı sunulan ortamlardaki etkileşimleri göz önüne alınarak yeni oluşturulacak ortam için değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışma Nicel Araştırma Yöntemi ile desenlenmiştir. Belirtilen amaçların gerçekleştirilebilmesi için Anadolu Üniversitesi’nde Açıköğretim ve uzaktan öğretim göre öğrenenlerinin fikirlerini alındığı bir anket tasarlanmıştır. Hazırlanan anketler hem e-öğrenme ortamlarını kullanan öğrenenler hem de yüz yüze eğitime katılan öğrenenlere uygulanmıştır. Gönüllü katılımcılardan oluşan örneklem 2464 öğrenenden oluşmuştur. Dünyada ve Türkiye’de uygulanan örneklerin incelenmesi, literatür taraması yapılması ve anket analiz sonuçlarının değerlendirilmesi ile Anadolu Üniversitesi’nin Açık ve Uzaktan öğretim öğrenenlerinin kullanımına yönelik Web 2.0 ortamı olan sosyal ağ sitelerinin sahip olması gereken özellikler belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, ortam tasarlanırken dikkat edilmesi gereken özellikler ile ilgili öneri niteliğinde bir sunum gerçekleştirilmiştir.