Genel olarak menkul kıymetlerin ve özel olarak portföy yöneticiliği varlığa dayalı menkul kıymetler ve repo işlemlerinin vergilendirilmesi

Abstract

Son yıllarda Türk Sermaye Piyasasında önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Bu gelişmeler, Sermaye Piyasasının araçları, kurumları ve faaliyetleri konusunda kendini göstermiştir. Özellikle Sermaye Piyasası araçları olan menkul kıymetlerde meydana gelen gelişme ve çeşitlenmeler dikkat çekici boyutlarda olmuştur. Ülkemizdeki geçmişi, 1840'lı yıllara kadar dayanan menkul kıymetler, ilk önce hazine bonoları ve devlet tahvilleri şeklinde ihraç edilmişler ve daha sonra da günün değişen ekonomik koşullarına göre, özel teşebbüslerin de girişimleriyle bu kıymetlerde çeşitlenmeler ve daha yaygın kullanımlar meydana gelmiştir. Mazisi bu kadar eskilere dayanan menkul kıymetler her zaman güncelliğini korumuş ve her kesimden yatırımcının kullanır olduğu araçlar haline gelmişlerdir. Günümüze kadar, bu araçlardan elde edilen gelirler çeşitli şekillerde vergilemenin kapsamına alınmış ancak bu tür gelirler bazı dönemlerde vergilendirilirken bazı dönemlerde de vergiden istisna edilmiştir. İşte, bu çalışmanın kapsamına alınmış olan menkul kıymetlerden sağlanan gelirlerin de büyük çoğunluğu 1999 yılı sonuna kadar çeşitli indirim ve istisnalar nedeniyle vergi dışı tutulmuştur. Bu müstesnalık, geliştirilmesi yolunda çabalar harcanan Sermaye Piyasası üzerinde mutlaka ki etkiler yapacaktır. Ancak, 1999 yılı sonuna kadar sürecek olan bu uygulamanın 2000'li yıllarda değiştirilmesi ve bu tür gelirlerin de tamamiyle vergi kapsamına alınması gerekmektedir. Çünkü, üniter yapıdaki bir vergi sistemi bunu gerektirmektedir. Bu çalışmada, genel olarak menkul kıymetlerin ve özel olarak portföy yöneticiliği, varlığa dayalı menkul kıymetler ve repo işlemlerinin vergilendirilmesi konuları incelenmiştir.