Kültürel öge olarak su kavramı ve Türk Resim Sanatına etkileri

Abstract

Su, evrenin varoluşundan bu yana temel ihtiyaç maddesi olmasından öte, farklı anlamlar yüklenerek ihtiyaçlara, inançlara, kültürlere ve teknolojiye göre değişim, gelişim ve çeşitlilik göstermektedir. Sınırları ayırmasının yanı sıra kültürleri bağlayan, insanlar arasındaki ortak bağ olan ve her zaman aynı kalan su ögesinin, Türk resim sanatında ele alınma biçimlerinin değişim ve dönüşüm göstermesi bu araştırmanın konusu olmuştur. Kültürel bir öge olan su kavramı, sanat tarihi boyunca ilk tasarım formlarından başlayıp, günümüzdeki disiplinler arası anlatımlarla sanat eserlerinde çok çeşitli anlam katmanları ile ele alınmaktadır. İlk bölümde, kültürel gelişimin kaynağı olan su ögesinin, Antik çağlarda tanrısal ve kutsal bir öge olarak görülmesinden, mitolojilere yansımasından, insanlara her konuda yaratıcılık katmış olduğundan ve sanatsal algılarını da şekillendirdiğinden bahsedilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde su ögesinin Türk resim sanatının ortaya çıkmasında oynadığı rol, minyatürlerin içinde görülmesine rağmen tema olarak sanat eserlerinde yerini almasında, ilk Türk ressamları olan deniz harp okulu mezunu asker ressamların etkisi ve 14 Kuşağı ile su betimlemelerinin gelişimi incelenmiştir. Son bölümde, Cumhuriyet’ten günümüze kadar Türk resim sanatında su ögesinin değişen sanat anlayışları ile birlikte hem teknik, hem üslup, hem de kavramsal olarak dönüşüm gösterme sürecinin ortaya konulması amaçlanmıştır.