Türk sinemasında auteur ve ideoloji: Yeşim Ustaoğlu ve Derviş Zaim örnekleri

Abstract

Bu çalışmanın amacı, sinemada ideolojik çözümleme ve auteur yaklaşım arasındaki ilişki bağlamında Türk sinemasındaki auteur yönetmenlerin filmlerini incelemek ve bu filmlerdeki siyasi ideolojilerle ilgili içerikleri çözümlemektir. Bu amaçla Derviş Zaim ve Yeşim Ustaoğlu'nun toplam 14 filmine ilişkin künye, karakterler, konu, olay örgüsü ve çatışmaları içeren veri setleri oluşturulmuş ve oluşturulan veri setleri Liberalizm, Sosyalizm, Muhafazakarlık, Milliyetçilik, Faşizm, Anarşizm, Feminizm, Çevrecilik siyasi ideolojileri ve alanyazında bu ideolojilere karşılık gelen kavramlar bağlamında incelenmiştir. İncelenen filmlerin yalnızca ikisinde bir siyasi ideolojiden açık bir şekilde bahsedildiği bulgusuna ulaşılmıştır. Ele alınan iki auteur yönetmenin de filmografilerinde ağırlıklı olarak ön plana çıkan ve desteklenen bir siyasi ideoloji bulunmaktadır. Bu siyasi ideolojiler (Derviş Zaim/Muhafazakarlık; Yeşim Ustaoğlu /Feminizm) yönetmenlerin filmlerinin çoğunda desteklenmektedir. Öte yandan yönetmenlerin diğer filmlerinde bu siyasi ideolojilerle çelişen ya da onları eleştiren anlatımlar bulunmamaktadır. Filmlerde desteklenen ideolojilerin yanında eleştirilen ideolojiler bağlamında da benzer bir tutarlılık olduğu görülmektedir.