Türk iş hukukunda işçi yararına yorum ilkesi ve uygulaması

Abstract

Bir hukuk kuralının hangi anlama geldiği konusunda bir tereddüt ya da anlaşmazlık olması durumunda, bunun çözümlenmesi yorum yoluyla olabilecektir. Yorum iş Hukukunda da önemli bir yere sahiptir. Hukukda kullanılan genel yorum yöntemleri iş Hukuku için de geçerli olmakla birlikte, işçiyi koruma amacı, uygulamada özel bir yorum şekli olan işçi yararına yorum ilkesinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. İş hukukunun yorumunda temel olan iki kuralı şu şekilde ifade etmek mümkündür. Bunlardan birincisi iş mevzuatının yorumu veya boşlukların doldurulmasında genel hukuk kurallarına başvurmadan önce iş hukukunu oluşturan mevzuata ilişkin kurallara başvurulmasıdır. İkincisi ise; iş hukuku hükümlerinin bu hükümlerin konuluşundaki amaca göre yorumlanmasıdır. Iş hukukunun amacının işçinin korunması olduğu düşünülürse, yorumda esas alınan yöntemin "işçi yararına yorum" olacağı açıktır. Ancak, İş Hukukunda işçi yararına yorumun sınırsız şekilde uygulanması çeşitli sakıncaları beraberinde getirecektir. Bu nedenle, yorum yapılırken mevzuatın çizdiği sınırın, işçi-işveren dengesinin ve ülke yararının her zaman için göz önünde tutulması gerekmektedir. Bu çalışmada, Türk iş Hukukunda işçi yararına yorum ilkesinin temel esasları ve uygulanma şekli incelenmiştir. Bu amaçla, öncelikle genel hukuk kurallarının yorumundan yola çıkılarak, iş hukukunda egemen olan yorum ilkeleri verilmiş, daha sonra da bireysel ve toplu iş hukuku alanında işçi yararına yorum ilkesinin uygulanması irdelenmiştir. Bu inceleme yapılırken, iş mevzuatı, yargı organlarının kararları ve doktrinde yerleşmiş görüşlerden yararlanılmıştır.