Türk anayasa yargısında ölçü normlar bloğu

Abstract

Ölçü Norm kavramı, Anayasa'ya uygunluk denetiminde Anayasa Mahkemesi'nce ölçü alınan kuralları ifade eder ve bu kurallar bütünü "ölçü normlar bloğu" veya "anayasallık bloğu" olarak isimlendirilir. Kavram içtihadi bir kavram olmayıp yalnızca doktrin tarafından kullanılmaktadır. Kavram doktrinde ağırlıklı olarak kabul edilmekle birlikte, Anayasa'ya uygunluk denetiminin Anayasa'nın yorumu ve Anayasa'nın dışındaki bazı kurallarla değil yalnızca Anayasa metnine sadık kalarak yapılması gerektiği de düşünülmektedir. Anayasa'ya uygunluk denetiminde ölçü norm elbette ve öncelikle Anayasa olmakla birlikte böyle bir kavrama ihtiyaç duyulmadığı da söylenemez. Çünkü Anayasa Mahkemesi'nin Anayasa'ya uygunluk denetiminde kullandığı ölçü Anayasa metnideğil ondan çıkarttığı anlamdır. Dolayısıyla "ölçü normlar bloğu" kavramı gerekli bir kavramdır. Türk Anayasa Mahkemesi'nce Başlangıç İlkeleri, Atatürk İlke ve İnkılâpları, Cumhuriyet'in niteliklerine ilişkin ilkeler, temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanmasına getirilen ölçütler ve uluslararası hukuk kuralları ölçü norm olarak kullanılmaktadır. Anayasa Mahkemesi bu kurallar arasında Başlangıç ilkeleri ve Atatürk İlke ve İnkılâpları ve hukukun genel ilkelerinin diğer Anayasal kurallardan üstün olduğu bir kademelenme olduğunu kabul etmektedir. Uluslararası antlaşmaları ise yalnızca diğer anayasal kuralların içeriğini aydınlatmada kullanmaktadır.