Futures işlemlerinin piyasa etkinliğine olan etkisinin test edilmesi : İstanbul Altın Borsası uygulaması

Abstract

Finans piyasalarının küreselleşmesiyle borsaların önemi daha da artmıştır. Dünyanın değişik piyasalarında hızla ve yoğun miktarda dolaşan para, piyasaya ulaşan bilginin alım satım kararlarında hızla kullanılıp kullanılmamasını önemli hale getirmiştir. Fiyatları etkileyebilecek tüm bilginin fiyatlara tamamen yansıdığı piyasaya etkin piyasa adı verilmekte ve bu şekilde oluşan fiyat o varlığın en gerçekçi fiyatı olarak kabul edilmektedir. Bu durumu ölçmek ve bir dereceleme yapmak amacıyla Eugene Fama isminde bir biliminsanı, 1970 yılında yayınladığı bir makale ile var olan literatürü bir adım öteye taşıyarak, Etkin Piyasalar Hipotezi adında bir hipotez ortaya atmıştır. Zayıf, yarı güçlü ve güçlü tipte etkinlik olarak üçe ayrılan hipotezin, değişik piyasalar için sınanması bugüne kadar yapılagelmiştir. Çalışma ile, öncelikle İstanbul Altın Borsası'nın zayıf tipte etkin olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Bununla beraber, borsada futures işlemlere geçilmesinin, bu piyasanın etkinliğine katkısının olup olmadığı da araştırmanın konusudur. Sonuç olarak, çalışmada kullanılan istatistiksel teknikler, İstanbul Altın Borsası'nda futures işlemlere geçilmesinin piyasa etkinliğini etkilemediğini göstermiştir. Ancak, futures işlemlerden sonraki dönemde riskliliğin önceki döneme göre üç kat artmış olması, ilgilenilen dönem itibariyle, futures işlemlerin piyasa etkinliğini azaltabileceği düşüncesini ortaya çıkarmıştır. Bununla beraber, piyasanın incelenen her iki dönemde de etkin olduğu sonucunun bulunması, Etkin Piyasalar Hipotezi'ne Türkiye'den bir kanıt oluşturmaktadır.