Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik iş birliği örgütü (ECO) ülkelerinin büyümesine etkisi : bir panel veri analizi

Abstract

20. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren şirket kârlarının arttırılmasında ve ülkelerin büyümelerinde doğrudan yabancı yatırımların (DYY) önemi ortaya çıkmaya başlamıştır. Çok uluslu şirketler bulundukları ülkelerden çok daha büyük pazarlara ulaşmakta, böylece bu şirketlerin büyüme ve kârlılıkları artmaktadır. Diğer yandan DYY yoluyla ülkelere hem fon transferi hem de teknoloji ve beşeri sermaye akışı olmaktadır. Bu sayede ev sahibi ülkeler ekonomik büyümelerini gerçekleştirebilmektedirler. Bu nedenle DYY, bir ülkenin ekonomisinin büyük bir bölümünü etkilemekte ve dönüştürmektedir. Bu çalışmada, 1990’lann başından beri hızlanma trendine giren bölgesel bir işbirliği girişimi olarak, içinde Türkiye, İran ve Pakistan gibi önemli bölgesel aktörlerin bulunduğu Ekonomik İşbirliği Örgütünün (ECO) özellikleri, hedefleri ve potansiyel işbirliği alanları incelenmiştir. Çalışmanın amacı ECO’ya üye ülkelerde ekonomik büyüme ile DYY arasındaki ilişki panel veri yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda bu ülklerde DYY ile ekonomik büyüme arasında pozitif bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Ancak Özbekistan gibi dışa açıklığı sınırlı olan ülkelerde bu etkinin çok düşük olduğu görülmüştür. Bu nedenle ECO üyesi ülkelerde sermayenin serbestleştirilmesine katkı yapacak düzenlemelerin hayata geçirilmesi ve DYY’nin yasal çerçevede teşvik edilmesi bu ülkelerin ekonomik kalkınmalarına çok daha fazla katkısı olacağı görülmüştür.