Dünyada FANS kullanımı ve Türk hava sahasına bu sistemin uygulanması

Abstract

1980'li yıllardan sonra tüm dünyada sivil havacılık sektöründe önemli gelişmeler yaşanmıştır. Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı-ICAO, 1983 yılında hava taşımacılığına olan talebin artmasıyla birlikte, her yıl yaklaşık olarak %5 oranında artacağı tahmin edilen hava trafiği karşısında mevcut sistemlerin emniyet, kapasite ve verim açısından yetersiz kalacağını ortaya koymuş ve 2l.yüzyılın haberleşme, seyrüsefer, izleme ve hava trafik yönetim sistemlerini tanımlamıştır. FANS veya günümüzdeki adıyla CNS/ATM olarak adlandınlan bu kavram, tıpkı jet motorların ortaya çıkmasında olduğu gibi hava taşımacılığı sektörü açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur. FANS'ın uygulanmasıyla birlikte yer esaslı seyrüsefer sistemlerinin ve sesli pozisyon raporlama işleminin yerini uyduya dayalı seyrüsefer hizmetleri ve sayısal haberleşme teknolojileri alacaktır. Sistemin tam olarak uygulamaya geçiş tarihi 2010 olarak belirlenmiştir. Günümüzde sistem üzerindeki çalışmalar küresel, bölgesel ve ulusal uygulama planlarıyla ICAO Hava Seyrüsefer Bölgeleri içerisinde oluşturulan çalışma grupları tarafından yürütülmektedir. Bu çalışmada ilk olarak FANS kavramına neden gerek duyulduğu, bu sistemle ilgili olarak dünyada yapılan faaliyetlerin neler olduğu, gelecekte kullanılması düşünülen sistemlerin getireceği kolaylıklar ve uygulama için nasıl bir yöntem izlendiği incelendikten sonra Türkiye'de havayolu taşımacılığının genel değerlendirmesi yapılarak, sistemin ülkemizde uygulanmasının sağlayacağı faydalar için bir yaklaşım geliştirilmiştir.