Aşağı Porsuk çayı havzasında askıda katı madde taşınımının belirlenmesi ve modellenmesi

Abstract

Toprak erozyonu ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan bakıldığında önemli bir problemdir. Türkiye’de yılda yaklaşık olarak 450 milyon ton sedimentin askı malzemesi olarak akarsularda taşındığı bilinmektedir. Çeşitli aktiviteler sonucunda oluşan sedimentin başlıca kaynakları; tarım alanları, kentsel alanlar, inşaat çalışmaları, kıyı erozyonu, akarsu yatağı ıslah çalışmaları, karayolu çalışmaları, taş ve kömür ocaklarıdır. Bu çalışmada, Batı İç Anadolu bölgesinde yer alan Aşağı Porsuk Çayı havzasında akım ve sedimentin modellenmesi için Birleşik Devletler Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Servisi (USDA-ARS) tarafından geliştirilen SWAT modeli kullanılmıştır. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümü hidrolojik modelin ele alınması,ikinci kısım ise noktasal ve noktasal olmayan sediment kaynaklarının etkisinin incelenmesidir. Model sonucunda 1978-2009 arası 32 yıllık zaman periyodunda havza üzerine düşen yağışın %25’inin akarsuyu beslediği ve sediment veriminin yılda 2 ton/ha olduğu belirlenmiştir.