Bazı Tabanidae (Insecta : Diptera) türlerinin günlük aktiviteleri

Abstract

Sebep oldukları ekonomik kayıplar, tıbbi ve veterinerlik açısından oluşturdukları sorun ve vektörlük yaptıkları hastalıkları insanlar ve besi hayvanları arasında bulaştırmaları nedeniyle Tabanidler günümüzde ciddi öneme sahip bir grup konumuna gelmiştir. Ülkemizde 176 türü bulunan Tabanidae familyasının dağılımları ve süksesyonları hakkında birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen bu grubun günlük aktiviteleri hakkında yapılmış çok az çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmayla birlikte 7 cins 42 türe ait 4244 birey incelenmiştir. İncelenen bireyler Malezya tuzağı kullanılarak 08:00-19:00 saatleri arasında yakalanmıştır. Yakalanan bireyler üzerinde ki-kare ve korelasyon istatistiki analizleri uygulanarak Tabanidae türlerinin günlük aktiviteleri, uçuş mesafesi, yer değiştirme özellikleri ve konağa tekrar yönelme oranları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda 4 cinse bağlı 13 türün günlük aktiviteleri üzerine veriler elde edilmiş ve yorumlanmıştır. Sonuçlar bu türlerin neden olabileceği ekonomik kayıpların azaltılması ve hastalık etkenlerinin yayılmasının önüne geçilebilmesi açısından uygulanabilecek önlemlerin tespiti açısından referans veriler sağlamıştır. Tabanidler her ne kadar ekonomik ve sağlık açısından insanlar ve besi hayvanları üzerinde zarara yol açsa da ekosistemde üstlendikleri diğer yararlı nişler sebebiyle tamamen bu gurubu yok etmeye yönelik önlemlerin alınması yerine korunma ya da uzak tutmaya yönelik adımların atılması gerekmektedir. Bu nedenle benzer çalışmaların ülkemizdeki farklı coğrafik alanlarda yürütülmesi gerekmektedir.