Spor bahsi oynamaya ilişkin motivasyon faktörlerinin spor bahis bağımlılığı üzerine etkisi

Abstract

Sporda bahis kavramı, gelişen teknoloji ve yeni medya araçlarının getirdiği yenilikler ile birlikte sporda bir fenomen olarak, farklı disiplinler tarafından incelenen bir etkinlik haline gelmiştir. Spor bahislerine ve bağımlılığa yönelik bugüne kadar gerçekleştirilen çalışmaların çoğunluğu spor bahislerini kumar oynama davranışları kapsamında incelemiş ve spor bahsinin kendine özgü motivasyonlarını göz önünde bulundurmamıştır. Bu nedenle spor bahsine ait motivasyonlar ve bu motivasyonların spor bahis bağımlılığına etkileri bilinmemektedir. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı, spor bahsine özgü motivasyon faktörlerinin spor bahis bağımlılığı üzerine etkilerini incelemektir. Nihai örneklemini çeşitli motivasyonlar ile spor bahsi oynayan (n=643) bireyin oluşturduğu araştırmada, araştırmacılar tarafından geliştirilen "Spor Bahsi Motivasyon Ölçeği (SBMÖ)" ve uyarlanan "Spor Bahsi Bağımlılık İndeksi (SBBİ)" kullanılmıştır. Buna göre ilk aşamada bireylerin spor bahsi oynama motivasyonlarının belirlenmesi amacıyla SBMÖ geliştirilmiş ve bireylerin spor bahsi oynama motivasyonlarının "Para Kazanma", "Sosyalleşme", "Seyredilen Müsabakanın Heyecanını Arttırma", "Eğlence" "Rekreasyon-Kaçış", "Bilgi-Tecrübe" ve "Spor Branşına İlgi" olduğu belirlenmiştir. İkinci aşamada ise spor bahsi motivasyonlarının her birinin spor bahis bağımlılığı riskine etkileri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, sırasıyla "Para Kazanma", "Sosyalleşme" ve "Seyredilen Müsabakanın Heyecanını Arttırma" motivasyonlarının spor bahis bağımlılığı riskinin pozitif yönlü yordayıcıları olduğu, "Eğlence" motivayonunun ise negatif yönlü bir yordayıcı olduğu saptanmıştır. "Rekreasyon-Kaçış", "Bilgi-Tecrübe" ve "Spor Branşına İlgi" motivasyonlarının ise spor bahis bağımlılığı riskinin anlamlı yordayıcıları olmadığı belirlenmiştir.