Toplu iş sözleşmelerinde yürürlük tarihinin geçmişe etkili olarak kararlaştırılması ve uygulama sorunları

Abstract

Toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin uzaması ve zaman zaman taraf- lar arasında uyuşmazlık çıkması, önceki sözleşmenin bitiminden sonra- ki bir tarihte imzalanabilmesi sonucunu doğurmaktadır. Bu durumda da kaçınılmaz olarak yeni sözleşmenin yürürlük tarihi geçmişe etkili olarak kararlaştırılmaktadır. Yapılan kararlaştırma ise uygulamada birçok sorun yaratmaktadır. Çalışmamızın amacı, toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihinin geçmişe etkili olarak kararlaştırıldığı durumlarda, öncelikle, ortaya çıkan sorunları incelemek ve daha sonra bu sorunlara hukuki çözümler bulmaya çalışmaktır. İncelememizin birinci bölümünde, konuya ilişkin yasal düzenleme ile, yapılan kararlaştırmanın hukuki dayanağı, ilkeleri, sebepleri ve kapsamı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise, toplu iş sözleşmelerinde yürürlük tarihinin geçmişe etkili olarak kararlaştırılmasının işçilere ilişkin sonuçları incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca, geçmişe etkili olarak kararlaştırı- lan toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanabilirliğine ilişkin huku- ki sorunlar ele alınmış ve bu sorunlara çözümler getirilmeye çalışıl- mıştır.