İznik çini kalıntılarının karakterizasyonu

Abstract

İznik gölünün kıyısında yer alan İznik kenti, Osmanlı dönemi Türk çini ve seramiği ile özdeşleşmiş bir isimdir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde İstanbul'u Anadolu'ya bağlayan yolların üzerinde bulunması ve bu durumun yaklaşık XVII. yüzyıla kadar sürmesinden dolayı, bu kent önemli merkez haline gelmiştir. Yapılan bu çalışmada İznik gölü ve çevresinden toplanan, XIV. ve XVII. yüzyıllar arasında üretildiği düşünülen otuz dört adet farklı İznik çini buluntusu ve ayrıca üç adet farklı firit buluntusu incelenmiştir. Elde edilen bilgiler ışığında buluntuların üretimiyle ilgi bünye, sır ve engob karakteristikleri hakkında detaylı bilgiler edinmek ve mevcut literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Uygun seramografik yöntemler kullanılarak buluntulardan alınan temsili numunelerin mikroyapısal ve mikrokimyasal analizleri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve mikroskoba bağlı olarak çalışan enerji saçılımlı X-Işınları Spektrometresi (EDX) vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Bu teknikler ilave olarak buluntuların faz kompozisyonları X-ışınları difraksiyon (XRD) yöntemiyle saptanmıştır.