Bursa zeytinciliğinin ekonomik yönden değerlendirilmesi karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri

Abstract

Türkiye ekonomisinde tarım önemli bir yere sahiptir. Tarım sektörü içinde de zeytin önemli bir üründür. Ülkemizde tarım sektöründe çalışan nüfusun yaklaşık % 15'i zeytin üretiminde istihdam edilmektedir. Ayrıca zeytin, ağaç varlığı ve kapladığı alan anlamında da meyva ağaçlarından sonra ülkemizde işlenebilir tarım alanı içinde ikinci sırayı almaktadır. Bursa'da zeytincilik, ekonomik yönden değerlendirildiğinde Türkiye sofralık zeytin üretiminin % 50'den fazlasının bu bölgeden sağlandığı, 1988 yılı rakamlarıyla üretim miktarının 63.369 Ton ve zeytin ağaç varlığının aynı yıl rakamlarıyla 7.292.950 olduğu görülmektedir. Bursa bölgesinde zeytin üretiminde, giderler içinde en yüksek payı % 33,33 ile toprak işleme daha sonra sırasıyla % 30,29 ile hasat, % 11,12 ile gübre almaktadır. 1 kg sofralık zeytin üretiminin 1980 yılı fiyatlarıyla maliyeti 42,10 Tl. bulunmuştur. Bursa bölgesinde zeytinin üretim aşamasında karşılaşılan sorunlar ülkemizdeki zeytinciliğin yaşadığı sorunlardan farklı değildir. sorunlar zeytinin doğal yapısından, arazilerin durumundan, üreticinin yeterli bilince sahip olmamasından, uygulanan yöntemlerin ilkel olmasından ve ülkemizdeki tarımsal üretim politikasının eksiklik ve yanlışlarından kaynaklanmaktadır. Ayrıca son yıllarda Bursa'daki hızlı sanayileşme ve konutlaşma, zeytincilikte sorunlar yaratmaktadır. Zeytinciliğin finansmanı T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri kredilerinden sağlanmaktadır. Fakat bu krediler yetersiz verilmekte ve düzenli denetlenememektedir. Bursa bölgesinde zeytinin pazarlama kanalları, üretici-kooperatif-bayii-perakendeci-tüketici biçimindedir. Marmara Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Marmarabirlik) Bursa'da zeytinin pazarlanmasında önemli bir yer tutmaktadır. Zeytinin pazarlama aşamasında yaşanan sorunlar, ülkemizdeki tarımsal pazarlama politikasının eksikliklerinden, üreticilerin örgütlülüğünün yeterli olmamasından ve üretim aşamasındaki sorunlardan kaynaklanmaktadır.