Yeni yatırım kararlarının alınmasında maliyet fayda endeksinin kamu hastanelerinde kullanımı ve bir uygulama

Abstract

Gelişen toplum yapısı sağlık hizmetlerine olan talebi süratle arttırmakta ve kaçınılmaz bir arz talep dengesizliği ortaya çıkmaktadır. Gelişmiş ülkeler, sağlık hizmetlerinin artan talebi karşılayacak düzeyde üretimi ve dağılımı konusunda etkin tedbirler almış ve bu alana önemli ölçülerde kaynak tahsis etmişlerdir. Ülkemizde ise durum farklıdır. Sağlık sektörüne G.S.M.H.'dan ayrılan pay %4, bütçeden Sağlık Bakanlığı'na ayrılan pay ise %3'tür. Bu rakamlar O.E.C.D. ortalamasının yarısından azdır. Bu tahsis edilen kaynakların da ancak %25'i yatırıma ayrılabilmektir. Böyle bir durumda kamu hastane işletmelerinin devamlı gelişen tıbbi teknolojiye ayak uydurabilmeleri güçleşmektedir. Ellerindeki kıt kaynaklarla ancak belirli yatırımları yapabilmektedirler. Bu durum, kamu hastane işletmelerinin yaırım projelerini bir öncelik sırasına koymasını gerektirmektedir. Sosyo-ekonomik kurumlar olan kamu hastanelerinde, yatırım projelerini öncelik sırasına koymada sadece finansal verilerin etüdü yeterli değildir. Finansal değerlendirme verileri, para ile ölçülemeyen hasta bakımları olarak sağlanan faydalarla bütünleşmelidir. Bu tezde, kamu hastanelerinin yatırım projelerini sıralamasında, sermaye ve işletme maliyeti faktörlerini, bu faktörlerin sermaye maliyetine oranlarını ve bütün finansal faktörlerin toplam faydalarla ilişkilerini belirleyen Maliyet Fayda Endeksi önerilmektedir.