Turist rehberlerinin yaşam kalitesinin Türkiye'de rehberlik mesleğinin çalışma koşulları açısından değerlendirilmesi

Abstract

Çok boyutlu bir kavram olan yaşam kalitesi; sosyal refah ve yaşam standartları düzeyinin belirlenerek planlama ve geliştirme yapmak için gittikçe önemli bir hale gelmeye başlamıştır. Yaşam kalitesi araştırmaları ilk olarak sosyoloji alanında yapılmış; zamanla kavramın önemi fark edilmiş ve ekonomi, siyaset, sağlık gibi alanlarda da araştırılmaya başlanmıştır. Sosyal bilimlerin bir kolu olan turizm alanının da son dönemlerde ilgi görmeye başlayan yaşam kalitesi kavramı psikoloji ve fiziksel sağlık boyutları ile turist rehberleri üzerinde araştırılmıştır. Turist rehberi; turistin havaalanı görevlilerinden sonra karşılaştığı, ülkesi hakkında turiste ilk izlenimi verecek olan ve ülkesini en iyi şekilde tanıtmaya çalışan ülkenin en önemli vatandaşlarından birisidir. Çünkü turistin destinasyon ile ilgili düşüncesi büyük ölçüde turist rehberini algılamasına göre şekillenir. Rehberin kaliteli hizmet verebilmesi için çalışma koşullarının ve yaşamının kaliteli olması önemlidir. Bu araştırmanın amacı Türkiye'deki turist rehberlerinin çalışma koşullarını ve yaşam kalite düzeylerini belirleyerek, turist rehberlerinin yaşam kalitesi algılarının betimlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda eylemli olarak hizmet veren 35 turist rehberi ile nitel araştırma yöntemlerinde veri toplama araçlarından birisi olan derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen veriler, Maxqda Analytics Pro 2018 programı ile analiz edilmiştir. Analizlerde kullanılan alt temalar literatüre göre belirlenmiş, kodlar ise katılımcıların cevaplarına göre belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, rehberlerin fiziksel sağlık ve psikolojileri ile ilgili, yasal haklar, güvenlik gibi sıkıntılar yaşamalarına rağmen kaliteli bir yaşam sürdüklerini düşündükleri ortaya çıkmıştır.