Bankacılık sisteminde döviz pozisyonu yönetimi

Abstract

Bankacılık sektörü Türk finansal sisteminin çok önemli parçasını oluşturmakta ve Para ve döviz piyasalarında işlemlerin büyük bir kısmı bankalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Türkiye'de 1980 sonrası dönemde, rekabete açık ekonominin ilke ve esaslarının yerleştirilmesi, dış ticaretin serbestleştirilmesi, makro ve mikro fiyatların belirlenmesinde idari kararlar yerine büyük ölçüde piyasa güçlerinin ikame edilmesi ve yurtiçi mali piyasaların yeniden yapılandmıması ve geliştirilmesi yönünde önemli adımlar atılmıştır. Bu sürecin en önemli tamamlayıcısı olarak uluslararası sermaye hareketleri, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 32 Sayılı Karar ile tamamen serbest bırakılmıştır. Bu politikaların et![isi, 1980'li yıllarda bankacılık sektörüne yasal, kurumsal ve yapısal değişiklikler olarak yansımıştır. Yapılan düzenlemeler ile finansal enstrümanların çeşitliliği ve bankaların işlemleri artmıştır. Kambiyo politikalarının liberalleşmesi ile döviz kuru riski ve döviz pozisyonu yönetimi Türk bankacılık sisteminde yerini almıştır. Kasım-2000 ve Şubat-2001 dönemlerinde yaşanan finansal krizler de "Döviz Pozisyonu Yönetimi"ne gerekli önernin verilmesi zorunluluğunu göstem1iştir. Döviz pozisyonu bir bankanın bilançosunda dövizli aktifleri ile pasifleri arasındaki fark olarak tanımlanır. 1980'den sonra kur ve faiz riskinin yönetimi için futures, forward, options ve swap'a benzer birçok finansal teknik vc enstrüman geliştirilmiştir. Bu çerçevede Türkiye'de döviz piyasasının gelişmesini desteklemek amacıyla IMKB Vadeli İşlemler Piyasası ıs Ağustos 2001 tarihinde faaliyetine başlamıştır. Bu çalışmanın amacı baı1kacılık sisteminde döviz pozisyonu yönetimini analiz etmek ve tüm yönleriyle talııtmaktır. Türkiye'de döviz pozisyonu yönetimi ve vadeli işlemler piyasalarının normal işlcrliğinde faaliyet gösterebilmeleri için ekonomik istikrarın sağlanması ve kronik olan yüksek enflasyonun düşürülmesi gerekmektedir.