Türk işletmelerinin gelişmiş, büyüyen ve gelişmekte olan ülkelere doğrudan yabancı sermaye yatırımı yapmalarını etkileyen faktörler

Abstract

Ülkemizin DYSY amaçlı sermaye ihracında son on yılda hızlı bir artış görülmektedir. Bu hızlı artış yatırımların yapılma nedenlerini sorgulama ihtiyacını beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, Türk İşletmeleri’nin gelişmiş, büyüyen ve gelişmekte olan ülkelere yapmış olduğu DYSY’leri, yapılış nedenleri, biçimleri ve yatırımdan önceki ihracat deneyimleri gibi çeşitli yönlerden karşılaştırma amacını taşımaktadır. Bu bağlamda 19 farklı işletmenin 22 dış yatırımı anket formu aracılığıyla incelenmiş, elde edilen bulgular makro veriler arasındaki korelasyonlarla desteklenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın bulgularını 4 başlık altında özetleyebiliriz. Birincisi, Türk İşletmelerinin DYSY yapmasındaki temel motivasyon pazar çeşitlendirme isteğidir. İkincisi, Türk İşletmeleri ev sahibi ülkenin altyapı imkanlarını yatırım kararlarını birinci derecede etkileyen bir faktör olarak görmektedirler. Üçüncüsü, DYSY’lerden önce Türk İşletmelerinin büyük çoğunluğunun yatırım yaptıkları ülkelere ihracat deneyiminin olduğu göze çarpmaktadır. Dördüncüsü, yatırımların gelişmiş ülkelerde çoğunlukla satın alma yoluyla, büyüyen ve gelişmekte olan ülkelerde ise yeni yatırımlar ve ortak girişimler yoluyla gerçekleştirildiği görülmektedir.