Salvia wiedemanni Boiss. üzerinde farmakognozik araştırmalar

Abstract

Salvia wiedemannii Boiss. (Lamiaceae) halk arasında “Sultantacı” olarak bilinen, soğuk algınlığı, peptik ülser ve ağrı tedavisinde kullanılan Türkiye için endemik bir türdür. Halk arasında yaygın kullanımı olmasa da yapılmış sınırlı sayıda çalışma ile farklı kısımlarının ve ekstrelerinin çeşitli biyoaktivitelere sahip olduğu görülmektedir. Çalışmamız kapsamında, mayıs ayında toplanan bitkinin toprak üstü kısımlarından hidrodistilasyon ile elde edilen uçucu yağın bileşimi GK/KS ve GK/AID ile aydınlatılmıştır. Uçucu yağ yanında, yine toprak üstü kısımlardan elde edilen n-hekzan, etil asetat, %70 etanol ve su ekstrelerinin seçilmiş bakteri ve Candida türlerine karşı antimikrobiyal etkileri araştırılmış, minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) değerleri belirlenmiştir. Yapılan ön çalışmalarda biyoaktivitesi saptanan uçucu yağ ve %70 etanol ekstresinin biyofilm oluşturan Staphylococcus aureus ATCC 6538 suşuna karşı minimum biyofilm inhibisyon konsantrasyonu (MBİK) ve minimum biyofilm eradikasyon konsantrasyonu (MBEK) değerleri belirlenmiştir. Yapılan kromatospektrometrik analizlerde uçucu yağın bileşiminin %96’sı belirlenmiş, ana bileşenler α-pinen, β-pinen ve 1,8-sineol olarak tespit edilmiştir. %70 etanol ekstresinin, S. aureus üzerinde 125 µg/mL dozda (MİK) en yüksek inhibitör etkiyi gösterdiği belirlenmiştir. Uçucu yağın S. aureus üzerinde MBİK 500 µg/mL, MBEK 2000 µg/mL; %70 etanol ekstresinin MBİK 125 µg/mL, MBEK 1000 µg/mL olarak belirlenmiştir.