Havayolu sektöründe teşvikler: Türkiye'deki teşvikli hatlar uygulamasına yönelik nitel bir araştırma

Abstract

Türkiye'de hava taşımacılığının gelişimi ve kullanımı, 1983'de atılan serbestleşme adımlarıyla artmıştır. Ancak asıl artış, 2003 yılında iç hatların serbestleştirilmesiyle yaşanmıştır. Bu dönemde serbestleşmenin etkisiyle sektörde olumlu gelişmeler yaşanmış, devlet, uçak biletinde kamu payının azaltılması, az gelişmiş bölgelerde havaalanlarının yapılması ve teşvikli hatların açılması gibi uygulamalarla hava taşımacılığını desteklemiştir. Bu destekler arasında teşvikli hatlar uygulaması, tüm dünyada havayolu serbestleşmesinin olumsuz bir sonucu olan talebi düşük yerlerde havayolu hizmetinin yeterli seviyede sağlanamaması sorununu çözmek için geliştirilmiştir. Şimdiye dek Türkiye'de havayolu sektörüne yönelik teşvikli hatlarla ilgili bir akademik çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye havayolu sektöründeki teşvikli hat uygulamasının mevcut durumunu ortaya koymak, uygulamada karşılaşılan sorunları ve çözüm önerilerini belirlemektir. Bu çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla SHGM ve havayolu işletmelerinin konuyla ilgili yönetici ve uzmanlarından elde edilen nitel veriler tümevarımcı şekilde analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye'deki teşvikli hat uygulamasındaki sorunlar; mevzuatın yapısıyla ilgili sorunlar, sektörün genel durumuyla ilgili olan ve teşvik uygulamasını etkileyen sorunlar, paydaşlara özgü sorunlar ve havaalanlarıyla ilgili sorunlar temaları altında toplanmıştır. Öneriler ise; mevzuatın yapısı ve uygulanmasıyla ilgili öneriler, daha kapsayıcı politika önerileri, havayolu işletmelerini doğrudan etkileyen öneriler ve paydaşlarla ilgili öneriler temaları altında değerlendirilmiştir.