Seyahat işletmelerinin satınalma merkezlerinin yapısı ve bu merkezlerin endüstriyel satınalma kararlarını etkileyen faktörler üzerine bir araştırma

Abstract

Uluslararası piyasalarda yaşanan rekabet, turizm endüstrisini oluşturan alt sektörlerde de yaşanmaktadır. Hizmet sektörünün, ekonomide giderek önemini artırdığı da gerçektir. En önemli hizmet sektörlerinden biri olan turizm endüstrisinde talebi yönlendiren seyahat işletmeleri, yoğun rekabet içinde büyük miktarlarda satın alımlar yapmaktadırlar. Bu şekilde, maliyet avantajları sağlamalarına karşın, büyük risklere girmektedirler. Çünkü; turizmde talep her an yön değiştirebilmektedir. Bu riskli endüstride faaliyet gösteren seyahat işletmelerinin satın alma faaliyetleri, bu faaliyetleri yöneten satınalma merkezlerinin yapıları ve bu yapıların satın alma kararlarım etkileyen faktörlerin araştırılması ve sektöre yeni gireceklere yol göstermek üzere ortaya konması gerektiği düşüncesi ile bu çalışma yapılmıştır. Araştırma verileri, elektronik posta ve yüz yüze görüşme yöntemleriyle uygulanan anket formuyla, Antalya ve İstanbul illerinde faaliyet gösteren 188 seyahat işletmesinden toplanmış ve istatistik yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, Türk seyahat işletmeciliğinde, satın alma kararlarının genellikle merkezi olduğunu ve profesyonelleşme düzeyinin yeterli olmadığını göstermektedir. Deneklerin yarıdan fazlası, yabancı operatörlerin şubesi veya uygulayıcı temsilcisidir. İşletme büyüklüğü, satınalma merkezi yapısını etkilerken, faaliyet alanının yapı üzerinde etkili olmadığı tespit edilmiştir. Ürün veya satınalma durumunun yeniliği, yapısallığı ve zaman baskısı faktörlerinin etkili oldukları ve bu faktörlerin farklı satınalma merkezi üzerinde etkilerinin de farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.