Gaziantep Arkeoloji Müzesinde sergilenen yüzükler ve yüzük taşları

Abstract

Tarihin ilk dönemlerinden itibaren takılar arasında önemli bir yere sahip olan yüzükler kadın, erkek ve çocuklar tarafından sevilerek kullanılmıştır. Başlangıçta olasılıkla yekpare taş veya fildişinden yapılan yüzükler, daha sonraki dönemlerde metal yüzük halkasına değerli ve yarı değerli taşlar monte edilerek kullanılmıştır.Eskiçağ'da yüzükler süsleyici olmasının dışında mühür ve amulet olarak kullanılmış, imal edildiği metale ve taşa göre, tedavi edici ve koruyucu özellikleri olduğuna inanılmış, evlilikte birliği ve bağlılığı temsil etmiş, ayrıca statü göstergesi olmuştur Çalışmamızda, satın alma yoluyla Gaziantep Arkeoloji Müzesine kazandırılan, müzenin "yüzük taşları" vitrininde sergilenen, yayınlanmamış 81 adet yüzük ve yüzük taşının kataloğu hazırlanarak, benzer örnekler ışığında tarihlendirilmeleri yapılmıştır. Bu eserler içerisinde yüzük halkası, kaşı ve taşı ile birlikte tüm olarak bulunan bir yüzük vardır.Halkası kırık olan fakat çapları ölçülebilen 7 eser de yüzük olarak incelenmiştir. Diğer eserleri yüzük taşları oluşturmaktadır.Yüzük halkaları demir ve bronzdan yapılmıştır. Taşlar ise akik, karnelyen, jasper, oniks, sard, plazma ve sardoniksdir. 11 eserde ise yüzük taşı olarak cam kullanılmıştır.Yüzüktaşı formları yuvarlağa yakın oval ve oval formludur. Alt ve üst kısmı düz veya dışbükey kesitlidirler.İncelenen yüzük taşları üzerinde tanrılar, tanrıçalar, gladyatörler, portreler,günlük hayatla ilgili sahneler, tanımlanamayan figürler, hayvan figürleri, mitolojik yaratıklar, yazıt, monogram ve semboller bulunmaktadır. Ele alınan yüzük taşlarının çoğu Hellenistik ve Roma dönemine tarihlendirilmiştir.