Anketlerde verilen yanıtların uyuşumunun istatistiksel tekniklerle belirlenmesi ve bir uygulama denemesi

Abstract

Bu çalışmada veri toplama tekniği olarak anket tekniği kullanıldığında farklı yanıtlayıcı grupların aynı sorulara verdiği yanıtların uyuşumunun ölçülmesi üzerinde durulmuştur. Çalışmamızda aynı soruyu yanıtlayan üç farklı yanıtlayan grup arasındaki uyuşum belirlenerek, gruplar arası benzerliğin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bilimsel araştırmalarda veri toplamak araştırmanın önemli bir aşamasını oluşturur. Yapılan araştırmada veri toplama tekniği olarak anket seçildiğinde anket formunun düzenlenmesi önem kazanır. Bu nedenle çalışmamızda anket tekniği ve anket formunun düzenlenmesi üzerinde durulmuştur. Diğer taraftan bazı çalışmalarda farklı yanıtlayangrupların aynı soruya verdikleri yanıtların benzerliği önemli olabilir; bu bakımdan da çalışmamızda farklı yanıtlayan grupları arasındaki uyuşumun ölçülmesine ilişkin kuramsal açıklamalara yer verilmiştir. Uygulama bölümünde Eskişehir Mustafa Kemal İlkokulu'nun 1989-1990 Öğretim Yılı'nda 4. ve 5. sınıflarında okuyan öğrencilerin televizyon izlemedeki davranış, kanı ve tutumlarına ilişkin aile içindeki uyuşumun ölçülmesine yönelik bir öndemeye yer verilmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde, davranış soruları bakımından anne-baba, anne-öğrenci ve baba-öğrenci çiftleri ve anna-baba-öğrenci üçlü grup arasında yanıt uyuşumu bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kanı ve tutum soruları bakımından anne-baba ve anne-öğrenci uyuşumlarının fazla olduğu görülmektedir. Buna karşılık aynı sorularda baba-öğrenci ve üçlü grup yanıtlarında bir uyuşum belirlenememiştir.