Metal ve taşbaskının ilk uygulama dönemleri

Abstract

Metal ve taşbaskı teknikleri, sanatsal bir anlatım yolu olmadan önce, yani ilk uygulama dönemlerinde çok farklı olanlarda kullanılmışlardır. Metal baskı, ilk olarak kuyumcular ve zırh süslemecilerinden sonra, bakır işlemeciliğinden sonra, bakır işlemeciliğinde kullanılır. Sonraları, belge niteliği taşıması amacıyla savaşlar görüntülenir. 16. yüzyılda peyzaj ve portre sanatı önem kazanır. Avrupa'da metal baskı ile haritalar, portreler, dini eserler, politik ilanlar ve kitaplar yapılır. Taşbaskı ise bugünkü ofset baskıya önderlik etmiş bir tekniktir. Bununla birlikte, büyük otomatik matbaaların bugünkü konumuna gelmesi de yine taşbaskının keşfinden sonra gerçekleşir. Taşbaskı da, fotografın keşfiyle birlikte belge niteliği taşıyan baskı çalışmaları önemini kaybetmişti, daha sonra Toulouse-Lautrec'in çalışmalarıyla, renkli taşbaskı için en uygun alan olan ve bu sanatı yeni doruklara taşıyacak olan afiş gündeme gelmiştir. Bu iki baskı tekniği de başlangıçta çoğaltım özelliği nedeniyle, ticari amaçlarla kullanılmış, fakat gelişen teknolojiyle birlikte daha hızlı baskı tekniklerinin bulunmasıyla, sanatsal bir anlatım yolu olmakta etkili olmuşlardır. Metal ve taşbaskının sanat alanı içinde yeralmasının önemli etkenlerinden biriside atölyelerdir. Bu baskı tekniklerinin tanıtılmasıyla birlikte, birçok sanatıçının bu tekniklere ilgi duyup ürünler meydana getirmesinde atölyeler etkili olmuştur. Baskı sanatının ülkemizdeki gelişimi ise oldukça yenidir. Özgün baskıresim sanatı, Türk resim sanatının çok genç bir dalıdır. Türkiye'de en erken kullanılmaya başlanan baskı grafiği tekniği ise, taşbaskıdır. Önceleri ordunun hizmetine sunulan bu teknikten ilk yararlanan ressam, asker okullarında öğretmenlik yapan Hoca Ali Rıza'dır. Türk Sanatı içinde oldukça yeni bir dal olan baskıresim sanatı, yeniliği yanısıra çok hızlı gelişim göstermiş ve iyi bir düzeye erişmiştir.