İlkokul fen bilimleri dersinde çoklu zekâ kuramı uygulamaları: bir eylem araştırması

Abstract

İlkokul dördüncü sınıf Fen Bilimleri dersinde günlük yaşam problemlerini çözme becerileri temelli çoklu zekâ kuramının uygulanabilirliğini ortaya koymayı amaçlayan bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan eylem araştırması deseniyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını İstanbul’daki bir devlet ilkokulunda 2022-2023 öğretim yılında 4. sınıfa devam eden 23 öğrenci ile onların velileri ve sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, video kayıtları ve gözlem formlarından elde edilen gözlem verileri, araştırmacı günlükleri, öğrenci ürünleri, değerlendirme formları, öz-değerlendirme formları ile öğrenciler, veliler ve sınıf öğretmeniyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın verileri içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizi sonucunda “süreç”, “bilişsel”, “duyuşsal”, “beceri” ve “sorunlar ve çözümler” olmak üzere beş tema ortaya konmuştur. Süreç boyutunda; Çoklu Zekâ kuramı bağlamında hazırlanan ders planlarının öğrencilere ilgili kazanımların kazandırılmasında kullanılabilecek uygun ders planları olduğu anlaşılmıştır. Bilişsel boyutta; öğrencilerin konuları anlakları, kavradıkları ve akademik başarılarının arttığı ve etkili öğrenmelerine katkı sağladığı görülmüştür. Duyuşsal boyutta öğrencilerin süreçte mutlu oldukları, keyif aldıkları, eğlendikleri, heyecan duydukları, etkinliklere istekle katıldıkları, öz-güven kazandıkları ve öz-yeterlik algısı geliştirdikleri gözlenmiştir. Beceri boyutunda öğrencilerin günlük yaşamla ilişkilendirme ve iletişim kurma becerilerini geliştirdiği ortaya çıkmıştır. Sorunlar ve öneriler boyutunda ise öğrencilerin gerçekleştirilen her etkinlikte görev almak istemeleri ve çoklu zekâya dayalı etkinliklerde daha fazla söz alma ve düşüncelerini ifade etme isteği taşımalarının sorun oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır.