Genetik algoritma tabanlı bulanık kontrolün uçuş kontrol sistem tasarımına uygulanması

Abstract

Uçağın uçuş zarfı içinde istenen bir uçuş durumunda uzun bir süre tutulması başlıca uçuş kontrol problemidir. İç ve dış ortam uyarılarından kaynaklanan bozucu etkilerden dolayı, uçağın dinamik durumu kısa bir süre içinde değişebilir. Dolayısıyla herhangi bir uçuş durumu için tasarlanmış bir kontrol sistemi (klasik kontrol sistemleri), bu denge durumundan sapma halinde istenen kararlılık ve performans özelliklerini vermeyebilir. Literatürde uçuş kontrol sistem tasarımında farklı kontrol uygulamalarının kullanıldığı görülmektedir. Bu kontrol uygulamalarından olan bulanık kontrol, sistem transfer fonksiyonunun tanımlanmadığı fakat uygulanacak denetimin sözel olarak ifade edildiği sistemlerde kullanılmaktadır. Ayrıca, transfer fonksiyonu bilinen sistemlerde klasik denetleyicilerin yerine sistem performansını iyileştirme amacıyla da uygulanabilir. Bulanık sistemlerin en iyilemesi için genetik algoritmaların kullanılması da oldukça yaygın bir yöntemdir. Bulanık uçuş kontrol sistem tasarımı konusunda yapılan çalışmaların büyük çoğunluğu ise benzetim seviyesindedir. Bu çalışmada uçuş kontrol sisteminde önemli bir yer tutan irtifa kontrolünün genetik bulanık PD denetleyici kullanılarak tasarımı incelenmiş ve geniş gövdeli, dört motorlu jet yolcu uçağına ait elde edilen uygulama sonuçları, klasik PD denetleyici kullanılarak elde edilen tepkilerle birlikte değerlendirilmiştir.