Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ile Türkiye'nin temel makroekonomik göstergeleri arasındaki ilişkinin analizi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ile Türkiye'nin temel makroekonomik göstergeleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, petrol fiyatının, enflasyon oranı, faiz oranı, döviz kuru, sanayi üretim endeksi, dış ticaret hacmi, işsizlik oranı, cari işlemler dengesi ve dış borç stoku arasındaki ilişki incelenmiştir. Petrol fiyatı ile makroekonomik göstergeler arasındaki ilişkide geleneksel birim kök testleri, yapısal kırılmalı birim kök testleri, fourier birim kök testleri, yapısal kırılmayı dikkate alan eşbütünleşme testleri ve fourier nedensellik testleri yöntem olarak kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan değişkenlerde ele alınan dönemde önemli yapısal değişmeler gözlemlenmiştir. Bu yapısal değişmelere izin veren eşbütünleşme test sonuçlarına göre, petrol fiyatı ile temel makroekonomik değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki bulunmaktadır. Daha sonra bu ilişkinin yönü nedensellik testleri ile sınanmıştır. Nedensellik testleri bulguları petrol fiyatlarının Türkiye'nin makroekonomik değişkenler üzerinde etkisi olduğunu destekler yöndedir. Elde edilen ampirik sonuçlar ışığında politika yapıcıların petrol piyasasının yakından takip etmesi gerektiği ve bu piyasadan gelebilecek herhangi bir şoka karşılık alternatif enerji kaynaklarına yönelik kamu ve özel yatırım kararlarını teşvik etmesi önerilmektedir.