Dorystoechas hastata ucucu yağının bileşimi

Abstract

Dorystoechas hastata Boiss. and Heldr. ex Bentham Türkiye'de yalnızca Antalya çevresinde yetişen tek cins ve tek türlü monotipik ve endemik bir bitkidir. Bitki odunsu bir çalıdır. ''Çalba'' olarak bilinen bu bitki, yörede aromatik çay hazırlanmasında kullanılır. Dorystoechas hastata uçucu yağının bileşimi hakkında, çiçek ve yaprak yağlarında gaz kromatografik analiz sonuçlarının verildiği tek bir çalışma bulunmaktadır. Bu tez kapsamında, bitkinin yaprak, çiçekli başaklar, bunla- rın kombinasyonları ve odunsu gövdesi ayrı ayrı çalışılarak hem su hem de buhar distilasyonu yöntemleri ile laboratuar ve pilot ölçekte elde edilen uçucu yağlar üzerinde GC ve GC/MS çalışmalarının yanısıra değişik analitik çalışmalar da yapılmıştır. Elde edilen uçucu yağların verimleri %0.3-3.8 arasında değişmektedir. Yapılan GC analizleri sonunda gaz kromatogramlarında- ki total pik sayısının %92-96sına karşılık gelen 84 madde saptanmış ve bunların 46 tanesi tanımlanmıştır. Uçucu yağın ana bileşenleri ise 1.8-sineol, a-pinen ve borneol başta olmak üzere guaiol, kamfen, kafur'dur.