Gördes zeolitlerinin iyon değişim özelliklerinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Gördes yöresinden alınan yerli doğal klinoptilolitin iyon değişim özellikleri incelenmiştir. İyon değişim izotermlerinin çizilerek, iyon seçicilik sıralamasının belirlenmesi, modifiye ( K+, Ca+2 ve Li+ ) formlarının etkin (E.K.D.K) ve toplam katyon değişim kapasitesi (T.K.D.K) hesaplanmıştır. Gördes yöresinden alınan klinoptilolit parçacıkları XRD, DTA ve TGA yöntemleri ile karakterize edilmiştir. Na- formundaki klinoptilolit parçacıkları ısıtmalı yığın yöntemi ile 0,1N'lik CaC12.2H2O, KCl ve LiCI tuz çözeltileri ile iyon değişimine tabi tutulmuştur. Bu işlem sonrasında elde edilen veriler ile As (Çözeltiye giren iyonun eşdeğer kesri) değerleri belirlenmiştir. 0,1N'lik ( K+, Ca+2 ve Li+) modifiye formlarındaki klinoptilolit parçacıkları ısıtmalı )Yığın yöntemi ile O,1N'lik HCl asit çözeltisi ile iyon değişim işlemine tabi tutulmuştur. Bu işlem sonrasında elde edilen veriler ile Az (Zeolitdeki iyonun eşdeğer kesri)değerleri belirlenmiştir. Daha sonra, iyon değişim izotermleri çizilerek, Na-klinoptilolitin iyon seçiciliği belirlenmiştir. Na-klinoptilolitin iyon seçicilik sıralaması K+ ñ Ca+2 ñ Li+ olarak bulunmuştur. Gördes yöresine ait klinoptilolitin modifiye formlarının etkin ve toplam katyon değişim kapasitesini incelemek için; KCl, CaCl2.2HO, ve LiCI tuz çözeltileri hazırlanarak kolon yöntemi ile iyon değişimi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler ile çeşitli formlarının E.K.D.K ve T.K.D.K belirlenmiştir. K+formunun E.K.D.K. 0,753 meq/g , T.K.D.K.1,339 meq/g , Ca2+ formunun E.K.D.K. 0,702 meq/g , T.K.D.K. 1,123 meq/g , Li+formunun E.K.D.K. 0,659 meq/g, T.K.D.K. 1,116 meq/g hesaplanmıştır.